Erfgoed Balen vzw
Mythes en sagen Spotnaam ‘Balense Kruier’ - versies De kerk van Balen werd binnen een periode van 3 eeuwen 3 maal door vuur vernield. De gelovigen moesten telkens naar een andere bidplaats (waarschijnlijk naar de kapel van Schoor, die destijds dienst deed als hulpkerk voor Balen-centrum). Omdat dit tot 3 maal toe gebeurde namen de naburige dorpen de gelegenheid te baat om de Balenaars ‘Kerkenkruiers’ te noemen (gissing van S. Joris, kanunnik in de abdij te Averbode). - Het verplaatsen van de kerk van het gehucht Scheps naar Balen-Centrum (verkruien!) - De keuze van de beschermheilige voor de kerk, Sint-Andries, die ook de patroon is van de Kruiers. - Het haaks bouwen van het kerkschip ten opzichte van de kerktoren. De Heilige Odrada ,,We kunnen, na onderzoek, met zekerheid zeggen dat de Heilige Odrada van Scheps tussen 660 en 780 na Christus leefde''. Dat zegt Richard Vermeulen, voorzitter van Erfgoed Balen. De Heilige Odrada van Balen-Scheps wijdde haar leven aan het helpen van zieken en armen. Sommigen beweerden dat ze in de achtste, negende eeuw leefde, anderen in de twaalfde, dertiende eeuw. Onderzoek toont nu - met 95 procent zekerheid - aan dat de Heilige Odrada tussen 660 en 780 na Christus leefde. ,,Samen met het gemeentebestuur en na akkoord van de religieuze overheid gaven we het Koninklijk Instituut voor Kunstpatrimonium in Brussel de opdracht om een radiocarbon-datering op het onderkaaksbeen van de Heilige Odrada uit te voeren,'' zegt Richard Vermeulen. Het reliek kwam in 1654 in Balen terecht door bemiddeling van de abt van Averbode en wordt  momenteel bewaard in de Sint-Andrieskerk. Odrada was van adellijke afkomst en leefde op een groot domein in Scheps. Iedereen werd er vriendelijk ontvangen en geholpen: armen, zwervers, reizigers, pelgrims. Odrada hield zich bezig met bidden en liefdadigheid. Trouwen deed ze niet, want ze wilde haar liefde volledig wijden aan God. Ieder jaar was er een bedevaart naar de kerk van Millegem. Odrada mocht van haar vader alleen meegaan op een van zijn wilde paarden. Met een houten kruis en een lindetak als zweep kon ze een sneeuwwit paard temmen en arriveerde voor haar ouders in Millegem. Daar schoot de lindetak wortel en er ontstond een bron met helder water, dat velen genas. De Heilige Odrada werd geveld door ziekte en stierf op jonge leeftijd. Ze werd begraven in Alem, het dorpje in Nederland waar de platte wagen met haar kist, getrokken door twee ossen (paarden), halt hield. Daar werd ze aanbeden door blinden, doven en kreupelen. Landbouwers lieten er hun zieke dieren genezen.
Balens erfgoed
Mythes en sagen